Ημέρα της Γης 2018

World Earth Day

Θα πάμε αυτόν τον πλανήτη για καθαρισμό. Θέλω να πιστεύω ότι οι περισσότεροι από μας νοιάζονται, αλλά ξέρω επίσης ότι πολλοί, για όσο απολαμβάνουμε τις ανέσεις και δεν μας  επηρεάζει, στην καλύτερη των περιπτώσεων απλά θα αναλογιστούμε εάν υπάρχει ανάγκη να αλλάξουμε τα πράγματα. Ίσως είμαι κυνικός, ίσως απλά έτσι είμαι εγώ. Αλλά ο ρυθμός κατά τον οποίο συντελείται αλλαγή είναι φριχτός. Νομίζω ότι, εάν οι άνθρωποι πραγματικά αντιλαμβάνονταν ή συνειδητοποιούσαν πως έχουν τα πράγματα, κανείς δεν θα έβαζε μπρος το αυτοκίνητο του αύριο το πρωί. Θα καταλήγαμε σε μία παγκόσμια και συλλογική απόφαση να απαγορεύσουμε τη χρήση ορυκτών καυσίμων. Με την ίδια μαζικότητα θα επιμέναμε σε καθαρότερες ενεργειακά λύσεις και θα απαλλασσόμασταν από τις εδραιωμένες βιομηχανίες που εξακολουθούν να κερδοφορούν εις βάρος των ανθρώπων. Δυστυχώς, η ανθρωπότητα αποσπάται εύκολα. Αποσπόμαστε λόγω της δουλειάς, των ειδήσεων, της διασκέδασης, του καταναλωτισμού, των χρημάτων, των social media, των smartphones και του πολέμου. Ως αποτέλεσμα, η σπουδαιότητα της Ημέρας της Γης 2018 δεν μπορεί να επισημανθεί περισσότερο.

Πως Φθάσαμε Έως Εδώ;

Η Ημέρα της Γης, η οποία γιορτάζεται στις 22 Απριλίου σε όλη την υφήλιο, καθιερώθηκε στη χώρα που ευθύνεται στο μεγαλύτερο βαθμό για τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά δεινά του κόσμου, την παλιά μας φίλη τις ΗΠ της Α. Έως τη δεκαετία του 1960, στην Αμερική συνεχιζόταν ένας διάλογος σχετικά με τις συνέπειες της ρύπανσης, ο οποίος κατέστη ακόμα πιο έκδηλος λόγω του bestseller βιβλίου της Rachel Carlson, Silent Springs, βιβλίο που αφορούσε στις βλαβερές συνέπειες των φυτοφαρμάκων. Εκείνος που ευθύνεται για την καθιέρωση της Ημέρας της Γης ήταν ο Gaylord Nelson, γερουσιαστής από το Wisconsin, ο οποίος, μέσω των πιέσεων που άσκησε για τη δημιουργία της Ημέρας της Γης, δημιούργησε επίσης ένα νέο κύμα περιβαλλοντικού ακτιβισμού.

Από εκείνα τα πρώτα χρόνια, η Ημέρα της Γης πραγματικά μεγάλωσε· η πρώτη Ημέρα της Γης, η οποία γιορτάστηκε το 1970 κυρίως από φοιτητές κολλεγίων και πανεπιστημίων, συγκέντρωσε λίγο παραπάνω από 1 εκατομμύριο άτομα συνολικά. Το 1990 η 20η Επέτειος συγκέντρωσε πάνω από 200 εκατομμύρια, με 141 χώρες να συμμετέχουν. Σήμερα, η Ημέρα της Γης γιορτάζεται σε 192 χώρες, συγκεντρώνει πάνω από 17.000 περιβαλλοντικές ομάδες και φιλοξενείται σε μεγάλες πόλεις, συμπεριλαμβανομένων της Νέας Υόρκης, του Λονδίνου και της Μαδρίτης.

 Τι Επιδιώκει Να Πετύχει η Ημέρα της Γης;

Η Ημέρα της Γης διοργανώνεται για να ευαισθητοποιήσει και να ενημερώσει σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος. Με κάθε εορτασμό συγκεντρώνει όλο και μεγαλύτερα πλήθη, όπως επίσης και έναν όλο και μεγαλύτερο αριθμό ζητημάτων που πρέπει να αντιμετωπίσει. Στα σημεία καίριου ενδιαφέροντος συμπεριλαμβάνονται η ρύπανση των ωκεανών, τα ερείπια που προκαλούνται από τις χωματερές, η προστασία του γήινου οικοσυστήματος, η κλιματική αλλαγή, ο υπερπληθυσμός, τα ζητήματα των πυρηνικών, το στρώμα του όζοντος, η αλλοίωση του εδάφους, η διάβρωση και άλλα πολλά.

6 Ορόσημα

Δεν τρέφω αυταπάτες. Είμαι αισιόδοξος με την ιδέα ότι μπορούμε να σώσουμε τον πλανήτη αυτόν, αλλά δεν το χάβω ολόψυχα. Υπάρχουν πάρα πολλά προβλήματα με τον κόσμο και κυκλοφορεί τόσο πολλή παραπληροφόρηση εκεί έξω. Με τόσα εύπεπτα ψίχουλα πληροφορίας διαθέσιμα στο διαδίκτυο, είναι εύκολο να καταλήξει κανείς με λανθασμένα στοιχεία ή να γνωρίζει μόνο τα μισά. Αυτό καλλιεργεί ένα κλίμα σύγχυσης και αδιαφορίας στην κοινωνία—αμφότερα τα οποία οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα—τίποτα δεν γίνεται. Μπορούμε να γυρίσουμε πίσω το ρολόι; Πολύ απίθανο. Παραθέτοντας μία φράση του Ben Affleck ως Bruce Wayne στην ταινία Justice League του 2017: «Έχουμε την τάση να θεωρούμε ότι το ρολόι της αποκάλυψης έχει λειτουργία  snooze». Μάλλον σαχλή η πηγή, αλλά παρόλα αυτά αληθεύει. Η συγκεκριμένη ταινία ίσως να μην επέφερε τα δυσθεώρητα έσοδα στα οποία ήλπιζαν τα γαλόνια του στούντιο, αλλά έγινε αρκετά δημοφιλής ώστε να δημιουργηθεί ένα σχετικό παιχνίδι online καζίνο. Αλλά αρκετά με τη μιζέρια και την ξεδιάντροπη διαφήμιση, ας εστιάσουμε στα θετικά, στο τι γίνεται τώρα και στο τι μπορεί να μας σώσει.

  1. Η Επικύρωση της Κλιματικής Αλλαγής: Πίσω στον Οκτώβριο του 2016, 55 κράτη τα οποία ευθύνονταν για το 55% της παγκόσμιας παραγωγής αεριών του θερμοκηπίου επικύρωσαν τη Συμφωνία των Παρισίων για την Κλιματική Αλλαγή. Έως την 4η Νοεμβρίου του ίδιου έτους, η συμφωνία είχε τεθεί σε ισχύ. Στόχος αυτής ήταν να μειώσει την παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας στα επίπεδα που ήταν πριν την εποχή της εκβιομηχάνισης, ένα εγχείρημα τεράστιο, ειδικά εάν λάβει κανείς υπόψιν πως δεν υπάρχει πραγματικό σημείο αναφοράς ή τρόπος να εξακριβωθούν οι τιμές προ εκβιομηχάνισης. Επιστημονικές υποθέσεις έχουν οδηγήσει κάπου μεταξύ των ετών 1720 και 1800. 
  1. Λιγότερη Εξάρτηση από τον Άνθρακα: Η Βρετανία μπορεί να επαίρεται για το γεγονός ότι η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος είναι η πιο καθαρή τα τελευταία 60 χρόνια. Έχει παρατηρηθεί μείωση στη χρήση άνθρακα, ο οποίος αντικαθίσταται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ας μιλήσουμε όμως για αυτή που είναι πραγματικά εντυπωσιακή, δηλαδή την Κόστα Ρίκα. Εκεί δεν χρησιμοποιούν καθόλου άνθρακα. Η χώρα μπορεί να είναι περήφανη για μία 100% πράσινη πολιτική! Βέβαια, δεν στοιχηματίζουν τα πάντα σε ένα φύλλο. Αιολικές, γεωθερμικές, ηλιακές και συμπαγείς υδροηλεκτρικές υποδομές συμβάλλουν στην ικανοποίηση όλων των ενεργειακών αναγκών της Κόστα Ρίκα. Ακολουθούν ο Καναδάς, η Γαλλία, η Δανία, η Σκωτία, η Σουηδία και η Φινλανδία.
  1. Τα Ηλεκτρικά Αυτοκίνητα είναι Πραγματικότητα: Δεν είναι απλά πραγματικότητα, αποκτούν όλο και περισσότερη απήχηση και εξυπηρετούν γνήσια και έννομα συμφέροντα. Όλες οι μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες κατασκευάζουν πλέον ηλεκτρικά αυτοκίνητα που μπορούν να συναγωνιστούν ακόμα και τις υψηλές αποδόσεις των οχημάτων των κινούμενων με ορυκτά καύσιμα. Αν και είμαστε ακόμα αρκετά μακριά από παραγωγή επιπέδου Henry Ford, υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύουμε ότι όντως συμβαίνει· το ότι, δηλαδή, το κόστος των ηλεκτρικών καυσίμων μπορεί να μειωθεί μέσω της αυξανόμενης κατανάλωσης πράσινης ενέργειας, η οποία θα τροφοδοτεί μία αγορά του αγοραστή και έτσι θα οδηγήσει σε ένα πιο οικονομικό και άμεσα διαθέσιμο ηλεκτρικό αυτοκίνητο.
  1. Η Αιολική Ενέργεια θα μπορούσε να εξαλείψει τον ανταγωνισμό: Η αιολική ενέργεια εξαπλώνεται όλο και περισσότερο παγκοσμίως και βρίσκεται στην πρώτη θέση με βάση την παραγωγή μεγαβάτ στην Κίνα. Είναι λογικό το ότι η μεγαλύτερη χώρα του κόσμου θα πρέπει να έχει και την υψηλότερη αιολική δυναμική, ειδικά δεδομένου του ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της βιομηχανικής παραγωγής στο σύγχρονο κόσμο εντοπίζεται στην Κίνα! Οι ΗΠΑ έρχονται στη δεύτερη θέση και ακολουθεί η Γερμανία. Η Ινδία βρίσκεται στην 5η θέση, ενώ η Βραζιλία στη 10η. Ερημικές τοποθεσίες, περιοχές με χαμηλούς ανέμους και αχανείς παράκτιες εκτάσεις αξιοποιούνται όλες ως οι πλέον κατάλληλες για την εγκατάσταση αιολικών πάρκων.
  1. Λάβα! Νορβηγία: Οι επιστήμονες πλέον πιστεύουν ότι υπάρχει δυνατότητα να εκμεταλλευθούμε τη γεωθερμική ενέργεια σε περιοχές γνωστές για την ηφαιστειακή τους δραστηριότητα. Η Νορβηγία, μία χώρα της οποίας η ίδια η επικράτεια διαμορφώνεται από τις ράχες 130 ηφαιστείων, είναι πρωτοπόρος στην αξιοποίηση της ισχύος των εν λόγω ηφαιστείων. Στην πραγματικότητα, πάνω από το 25% των αναγκών της Νορβηγίας σε ηλεκτρική ενέργεια ικανοποιείται πλέον από την εκμετάλλευση υδάτων σε θερμοκρασία βρασμού. Μέσω της πρόσβασης σε θαλάμους γεμάτους με μάγμα, οι επιστήμονες έχουν καταφέρει να χρησιμοποιήσουν τη θερμότητα για να παράγουν ατμό 450 βαθμών και στην συνέχεια να τον μετατρέπουν σε γεωθερμική ενέργεια. Τα γεωθερμικά εργοστάσια έχουν κατασκευαστεί ώστε να αξιοποιούν τις περιοχές όπου το μάγμα ρέει εντός εμβέλειας—δηλαδή έως και 5 χλμ. κάτω από την επιφάνεια!
  1. Παγκόσμιοι Πρωτοπόροι: Τίποτα δεν είναι πιο αποτελεσματικό από το να δίνει κανείς το παράδειγμα και, εάν πρόκειται να κινηθούμε προς αποκλειστικά ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τότε χρειαζόμαστε ηγέτες, καινοτόμους, φάρους ελπίδας και έμπνευσης—χώρες ικανές να ηγηθούν των κινημάτων. Προς το παρόν, τα κράτη που διαμορφώνουν τις τάσεις και ξαναγράφουν τους κανόνες είναι η Σουηδία, η Κόστα Ρίκα, η Νικαράγουα και η Σκωτία, η οποία, το 2015, παρείχε σε όλα τα νοικοκυριά ηλεκτρικό ρεύμα από αιολική ενέργεια.

Οι Στόχοι της Ημέρας της Γης 2018

Ο κύριος στόχος της Ημέρας της Γης 2018 είναι να δώσει ένα τέλος στη ρύπανση από πλαστικά, μία φιλόδοξη αλλά απολύτως απαραίτητη περιβαλλοντική ανάγκη. Τώρα ακριβώς που διαβάζετε αυτό το άρθρο, υπάρχουν 5,25 τρισεκατομμύρια κομμάτια πλαστικού στον ωκεανό. 269.000 τόνοι από αυτό το πλαστικό επιπλέουν στην επιφάνεια, ενώ εικάζεται ότι υπάρχουν 4 εκατομμύρια πλαστικές μικροίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο νερού. Υπάρχει επίσης μία υπόθεση σύμφωνα με την οποία η ποσότητα του πλαστικού στον ωκεανό ίσως υπερβεί την ποσότητα της θαλάσσιας ζωής έως το 2050· μία επιστημονική υπόθεση που είναι όμως πολύ εύλογη εάν αναλογιστεί κανείς ότι, κάθε λεπτό, ποσότητα πλαστικού που αντιστοιχεί σε ένα απορριμματοφόρο ρίχνεται στον ωκεανό.

Η Ημέρα της Γης 2018 επιδιώκει να ευαισθητοποιήσει, να ανοίξει τον διάλογο και να ανάψει αρκετές φωτιές ώστε να διασφαλίσει πως όχι μόνο θα αποφύγουμε τις άσχημες προβλέψεις για τη δεκαετία του 2050, αλλά θα εκκινήσουμε αλλαγές που θα επιφέρουν μία αλλαγή μόνιμη. Το  σχέδιο είναι να εστιάσουμε στην ανθρώπινη στάση και συμπεριφορά απέναντι στο πλαστικό και θα εφαρμοστεί με τους παρακάτω τρόπους:

  • Την υιοθέτηση μίας παγκόσμιας δομής για την ρύθμιση της ρύπανσης από πλαστικά
  • Την επιμόρφωση του παγκόσμιου πληθυσμού και την κινητοποίηση του για να ασκήσει πιέσεις σε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις να περιορίσουν και να μειώσουν δραματικά τη ρύπανση από πλαστικά
  • Την παροχή έμπνευσης στους ανθρώπους ώστε να κάνουν ατομικές αλλαγές και να επαναχρησιμοποιούν το πλαστικό, να μην το χρησιμοποιούν καθόλου, να μειώσουν τη χρήση του ή να το ανακυκλώνουν
  • Τη συνεργασία με εκπαιδευτικούς, κολεγιακά ιδρύματα και φοιτητές για να δώσουμε ένα τέλος στη χρήση του πλαστικού
  • Τη συνεργασία με διάφορους οργανισμούς για να εδραιώσουμε την Ημέρα της Γης 2018 ως ένα ισχυρό θεμέλιο από το οποίο θα μπορούν να προκύψουν συμπράξεις για να τερματιστεί η ρύπανση από πλαστικά
  • Την ενημέρωση του κοινού σε όλη την υφήλιο σχετικά με τις παραβιάσεις από πλευράς πόλεων και τοπικών κυβερνήσεων που υποτίθεται ότι μάχονται τη ρύπανση από πλαστικά
  • Τη διάθεση δημοσιογραφικών πηγών ώστε τα νέα τα σχετικά με ζητήματα και λύσεις να εξαπλώνονται

Η Ημέρα της Γης 2018 θα χρησιμοποιηθεί για να καθιερώσει όλους τους προαναφερθέντες στόχους ενώ παράλληλα αποτελεί και μία προετοιμασία για την 50η Επέτειο της ημέρας, η οποία θα γιορταστεί το 2020. Μπορούμε να ελπίζουμε στην επιτυχία, θα πρέπει όμως να δράσουμε εάν θέλουμε να είμαστε μέρος της λύσης και όχι του συνεχιζόμενου προβλήματος.

Πηγές:

https://www.earthday.org/
https://www.earthday.org/campaigns/plastics-campaign/
https://theconversation.com/six-articles-to-make-you-optimistic-about-the-planets-future-this-earth-day-76534